ए टिभी न्युज नेपाल

अफजल खान

 असार ४ / नेपाल र भारतबीच खुला सीमा रहेको कारण दुवै देशका नागरिकहरू सजिलै ओहोरदोहोर गर्न सक्छन्। तर पछिल्लो समय ठूलो संख्यामा नेपाली नागरिकहरू अवैध रूपमा भारतीय नाका हुँदै तेस्रो मुलुक (जस्तै खाडी राष्ट्रहरू, मलेसिया, आदि) जान थालेका छन्। यसका पछाडि केही प्रमुख कारणहरू छन्:

१. रोजगारीको अभाव र आर्थिक संकट

नेपालमा पर्याप्त रोजगारीको अवसर नहुँदा नागरिकहरू रोजगारीको खोजीमा विदेशिन बाध्य हुन्छन्। वैधानिक प्रक्रियामा समय लाग्ने र खर्चिलो हुने भएकाले धेरैले छोटो बाटो रोजेर भारतको बाटो प्रयोग गर्छन्।

२. खुला सीमा र न्यून निगरानी

नेपाल-भारत सीमा खुला भएकोले नागरिकले सजिलै भारत प्रवेश गर्न सक्छन्। त्यहाँबाट अवैध एजेन्टहरूले विमानस्थलसम्म पुर्‍याएर तेस्रो मुलुकमा पठाउने गर्छन्।

३. मानव तस्करहरूको सक्रियता

भारतको बाटो प्रयोग गरेर मानव तस्करहरूले सजिलै नेपालीहरूलाई विदेश पठाउने जालो बनाएका छन्। उनीहरूले झूटो प्रलोभन देखाएर नेपाली युवाहरूलाई आकर्षित गर्छन्।

४. प्रक्रिया थाहा नहुनु

धेरै नेपाली नागरिकलाई वैदेशिक रोजगारको प्रक्रिया, आवश्यक कागजात, वा कानुनी प्रक्रिया थाहा हुँदैन। जानकारीको अभावले गर्दा उनीहरू एजेन्टको भर पर्छन् र त्यही बाटो ‘छिटो’ र ‘सस्तो’ लाग्ने गर्छ।

५. वैध पासपोर्ट भए पनि म्यानपावर कम्पनीमार्फत नजाने प्रवृत्ति

कतिपयले पासपोर्ट त बनाउँछन् तर वैधानिक म्यानपावर कम्पनीमार्फत जानुभन्दा सस्तो पर्छ भनेर एजेन्टमार्फत भारतको बाटो प्रयोग गर्छन्, जुन प्रायः गैरकानुनी हुन्छ।

६. नक्कली कागजात र झुटा प्रतिवद्धता

अवैध बाटोबाट गएकाहरूले धेरैजसो झुटा वाचा र नक्कली कागजातका आधारमा विदेश यात्रा गर्छन्, जसले पछि गन्तव्य देशमा समस्या निम्त्याउँछ।

निष्कर्ष:

भारतीय नाका हुँदै अवैध रूपमा नेपाली नागरिकको विदेशिने प्रवृत्तिमा नियन्त्रण ल्याउन:

सीमामा निगरानी कडाइ गर्नुपर्छ।

जनचेतना अभियान आवश्यक छ।

मानव तस्करमाथि कारवाही गर्नुपर्छ।

वैदेशिक रोजगारलाई सस्तो, सरल र सुरक्षित बनाउनु पर्छ।